Teorijski pogledi na depolitizaciju i sumrak političkog
DOI:
https://doi.org/10.47152/ziksi2024012Ključne reči:
političko, politika, depolitizacija, postpolitičko, postdemokratija, antipolitika, tehnokratijaApstrakt
U radu se ispituju dve konceptualne perspektive na promenu karaktera politike i političkog s kraja 20. i početka 21. veka, kao i specifična shvatanja depolitizacije koja su im svojstvena. U prvom delu rada razmatraju se teorije (Ransijer, Muf, Žižek) koje depolitizaciju vide kao posledicu sistemskog izgona političkog (antagonističkih momenata), te postpolitičkog, odnosno postdemokratskog stanja društva. Drugi deo rada je posvećen pristupima (Flinders i Buler, Flinders i Vud, Krauč, Hej) koji depolitizaciju posmatraju kao skup (neoliberalnih) upravljačkih strategija ili tehnika. Ovi pristupi prate kako se političari putem institucionalnih, legislativnih i ideološko-retoričkih strategija postavljaju kao akteri sopstvenog razvlašćivanja i skidanja odgovornosti za javne politike s države. U tekstu se preispituje i uloga antipolitičkih trendova i tehnokratskog principa vladanja u eroziji političkog i narastajućem otklonu od politike. U zaključku se vagaju aduti i ograničenja prikazanih teorijskih stanovišta o depolitizaciji.
Reference
Badiju, A. (2008). Pregled metapolitike. Institut za filozofiju i društvenu teoriju; I. P. „Filip Višnjić“.
Bertsou, E., & Caramani, D. (2017). Citizens’ technocratic attitudes: A survey of nine European countries. University of Zurich.
Bertsou, E., & Caramani, D. (2020a). The technocratic challenge to democracy. Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9780429342165
Bertsou, E., & Caramani, D. (2020b). Measuring technocracy. In E. Bertsou & D. Caramani (Eds.), The technocratic challenge to democracy (pp. 91–109). Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9780429342165-7
Bertsou, E., & Pastorella, G. (2017). Technocratic attitudes: A citizens’ perspective of expert decision-making. West European Politics, 40(2), 430–458. DOI: https://doi.org/10.1080/01402382.2016.1242046
Beveridge, R. (2017). The (ontological) politics in depoliticisation debates: Three lenses on the decline of the political. Political Studies Review, 15(4), 589–600. DOI: https://doi.org/10.1177/1478929916664358
Boltanski, L. (2009). De la critique: Précis de sociologie de l’émancipation. Gallimard. DOI: https://doi.org/10.14375/NP.9782073078827
Buller, J., & Flinders, M. (2005). The domestic origins of depoliticisation in the area of British economic policy. British Journal of Politics & International Relations, 7(4), 526–543. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-856x.2005.00205.x
Buller, J., & Flinders, M. (2006). Depoliticisation: A response to Burnham. British Journal of Politics & International Relations, 8(2), 307–310. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-856x.2006.00240.x
Buller, J., Dönmez, P. E., Standring, A., & Wood, M. (2019). Depoliticisation, post-politics and the problem of change. In J. Buller, P. E. Dönmez, A. Standring, & M. Wood (Eds.), Comparing strategies of (de)politicisation in Europe (pp. 1–24). Springer. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-319-64236-9_1
Burnham, P. (2001). New Labour and the politics of depoliticisation. British Journal of Politics and International Relations, 3(2), 127–149. DOI: https://doi.org/10.1111/1467-856X.00054
Burnham, P. (2006). Depoliticisation: A comment on Buller and Flinders. British Journal of Politics & International Relations, 8(2), 303–306. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-856x.2006.00213.x
Burnham, P. (2017). Neo-liberalism, crisis and the contradictions of depoliticisation. Partecipazione e Conflitto, 10(2), 357–380.
Caramani, D. (2020). Introduction: The technocratic challenge to democracy. In E. Bertsou & D. Caramani (Eds.), The technocratic challenge to democracy (pp. 1–26). Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9780429342165-1
Clarke, N., Jennings, W., Moss, J., & Stoker, G. (2017). Changing spaces of political encounter and the rise of anti-politics: Evidence from Mass Observation’s general election diaries. Political Geography, 56, 13–23. DOI: https://doi.org/10.1016/j.polgeo.2016.10.004
Clarke, N., Jennings, W., Moss, J., & Stoker, G. (2018). The good politician: Folk theories, political interaction, and the rise of anti-politics. Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/9781108641357
Dean, J. (2009). Democracy and other neoliberal fantasies: Communicative capitalism and left politics. Duke University Press. DOI: https://doi.org/10.1215/9780822390923
Dean, J. (2014). Tales of the apolitical. Political Studies, 62(2), 452–467. DOI: https://doi.org/10.1111/1467-9248.12035
Fawcett, P., Flinders, M. V., Hay, C., & Wood, M. (Eds.). (2017). Anti-politics, depoliticization, and governance. Oxford University Press. DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780198748977.003.0001
Flinders, M. (2015). The general rejection? Political disengagement, disaffected democrats and ‘doing politics’ differently. Parliamentary Affairs, 65(Suppl. 1), 241–254. DOI: https://doi.org/10.1093/pa/gsv038
Flinders, M., & Buller, J. (2006). Depoliticisation: Principles, tactics and tools. British Politics, 1(3), 293–318. DOI: https://doi.org/10.1057/palgrave.bp.4200016
Flinders, M., & Wood, M. (2015). When politics fails: Hyper-democracy and hyper-depoliticization. New Political Science, 37(3), 363–381. DOI: https://doi.org/10.1080/07393148.2015.1056431
Fuzaro, D. (2022). Globalni udar: Terapeutski kapitalizam i Veliki reset. Akademska knjiga.
Hardt, M., & Negri, A. (2017). Assembly. Oxford University Press.
Hay, C. (2007). Why we hate politics. Polity Press.
Hay, C. (2014). Depoliticisation as process, governance as practice: What did the ‘first wave’ get wrong and do we need a ‘second wave’ to put it right? Policy and Politics, 42(2), 293–311. DOI: https://doi.org/10.1332/030557314X13959960668217
Krauč, K. (2014). Postdemokratija. Karpos.
Mair, P. (2013). Ruling the void: The hollowing-out of Western democracy. Verso.
May, T. (2008). The political thought of Jacques Rancière: Creating equality. Edinburgh University Press. DOI: https://doi.org/10.3366/edinburgh/9780748635320.001.0001
Mouffe, C. (2000). The democratic paradox. Verso.
Mouffe, C. (2005). On the political. Routledge.
Mouffe, C. (2013). Agonistics: Thinking the world politically. Verso.
Norris, P. (1999). Critical citizens: Global support for democratic governance. Oxford University Press. DOI: https://doi.org/10.1093/0198295685.001.0001
Norris, P. (2011). Democratic deficit: Critical citizens revisited. Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511973383
Patnam, R. D. (2008). Kuglati sam: Slom i obnova američke zajednice. Mediterran Publishing.
Pavićević, Đ. (2016). Postdemokratske kritike demokratije: Transformacija ili urušavanje demokratije. Sociologija, 58(4), 505–524.
Pavićević, Đ., & Spasić, I. (2003). Shvatanja politike. U Z. Golubović, I. Spasić & Đ. Pavićević (Ur.), Politika i svakodnevni život: Srbija 1999–2002. Institut za filozofiju i društvenu teoriju.
Pharr, S. J., Putnam, R. D., & Dalton, R. J. (2000). Trouble in the advanced democracies? A quarter-century of declining confidence. Journal of Democracy, 11(2), 5–25. DOI: https://doi.org/10.1353/jod.2000.0043
Ransijer, Ž. (2012). Na rubovima političkog. Fedon.
Ransijer, Ž. (2014). Nesaglasnost: Politika i filozofija. Fedon.
Rosa, H. (2015). Capitalism as a spiral of dynamisation: Sociology as social critique. U K. Dörre, S. Lessenich & H. Rosa (Eds.), Sociology, capitalism, critique (pp. 83–114). Verso.
Schedler, A. (1997). Introduction: Antipolitics – Closing and colonizing the public sphere. In A. Schedler (Ed.), The end of politics? Explorations into modern antipolitics (pp. 1–20). Macmillan Press; St. Martin’s Press. DOI: https://doi.org/10.1007/978-1-349-25251-0_1
Spasić, I., & Birešev, A. (2012). Social classifications in Serbia today: Between morality and politics. U P. Cvetičanin (Ur.), Social and cultural capital in Serbia (pp. 155–172). Centre for Empirical Cultural Studies of South-East Europe.
Toplišek, A. (2019). Rethinking (de)politicisation in liberalism: Macro- and micro-political perspectives. In J. Buller et al. (Eds.), Comparing strategies of (de)politicisation in Europe: Governance, resistance and anti-politics (pp. 25–51). Palgrave Macmillan. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-319-64236-9_2
Torcal, M., & Montero, J. R. (2006). Political disaffection in comparative perspective. In M. Torcal & J. R. Montero (Eds.), Political disaffection in contemporary democracies: Social capital, institutions, and politics (pp. 3–19). Routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203086186
Wilson, J., & Swyngedouw, E. (2014). Seeds of dystopia: Post-politics and the return of the political. In J. Wilson & E. Swyngedouw (Eds.), The post-political and its discontents (pp. 1–22). Edinburgh University Press. DOI: https://doi.org/10.3366/edinburgh/9780748682973.003.0001
Žižek, S. (2006). Škakljivi subjekt: Odsutno središte političke ontologije. Šahinpašić.
##submission.downloads##
Objavljeno
Kako citirati
Broj časopisa
Sekcija
Licenca
Sva prava zadržana (c) 2024 Ana Birešev

Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo-Nekomercijalno 4.0 Internacionalna licenca.
Autori zadržavaju autorska prava nad objavljenim radovima i daju izdavaču neeskluzivno pravo da objavi članak, da bude naveden kao njegov prvi izdavač u slučaju ponovne upotrebe i da ga distribuira u svim oblicima i medijima. Članci će biti distribuirani pod licencom Creative Commons Attribution International (CC BY 4.0), osim ako nije drugačije naznačeno.

