Restorativni performans i resocijalizacija osuđenih lica
DOI:
https://doi.org/10.47152/ziksi2021012Ključne reči:
restorativni proces, performans, pozorište, resocijalizacija, zatvorApstrakt
Polazeći od dosadašnje uspešne primene umetnosti (pozorišta, književnosti, slikarstva) u cilju resocijalizacije i socijalne reintegracije osuđenih lica, autorke kao predmet rada razmatraju uvođenje, kako u teoriju tako i u praksu, pojma restorativnog performansa kao inovativnog pristupa u radu sa prestupnicima. Nakon analiziranja pojma i karakteristika restorativnog procesa sa jedne i performansa (sa fokusom na pozorišni performans) sa druge strane, autorke izdvajaju ključne dodirne tačke ova dva procesa i izvode definiciju restorativnog performansa. Potom, autorke predstavljaju primere uspešne primene ovog metoda rada sa osuđenim licima u Srbiji, analizirajući na osnovu prethodno sprovedenog kvalitativnog istraživanja, ključne restorativne elemente koji u njima dolaze do izražaja, kao bitne faktore suzbijanja recidiva. Kao osnovni cilj ovog rada, autorke se zalažu za širu primenu restorativnog performansa i njegovo uvođenje u redovne programe tretmana u ustanovama za izvršenje krivičnih sankcija, uz angažovanje svih zainteresovanih strana i podršku zajednice.
Reference
Batrićević, A. (2019). Druga šansa: Rad osuđenika sa psima u KPZ Sremska Mitrovica. Institut za kriminološka i sociološka istraživanja.
Czuba, C. E., & Page, N. (1999). Empowerment: What is it? Journal of Extension, 37(5), 1–5.
Dimovski, D. (2012). Politika suzbijanja homicida. Zbornik radova Pravnog fakulteta u Nišu, 63(1), 363–373.
Dnevnik sa turneje „Zapisa iz ćelije br. 12“ po ustanovama za izvršenje krivičnih sankcija i ustanovama kulture. (2021).
Komanda ljubav [Dokumentarni film]. (2021).
Zapisi iz ćelije br. 12 [Dokumentarni film]. (2021).
Farrier, A., Froggett, L., & Poursanidou, D. (2009). Offender-based restorative justice and poetry: Reparation or wishful thinking? Youth Justice, 9(1), 61–76. DOI: https://doi.org/10.1177/1473225408101432
Fischer-Lichte, E. (2009). Estetika performativne umjetnosti. Šahinpašić.
Freire, P. (2005). Pedagogy of the oppressed (30th anniversary ed.). Continuum.
Ćopić, S. (2007). Pojam i osnovni principi restorativne pravde. Temida, 10(1), 25–35. DOI: https://doi.org/10.2298/TEM0701025C
Ćopić, S. (2015). Restorativna pravda i krivičnopravni sistem: Teorija, zakonodavstvo i praksa. Institut za kriminološka i sociološka istraživanja.
Ćopić, S., & Nikolić-Ristanović, V. (2018). Podizanje svesti osuđenih lica o restorativnoj pravdi i žrtvama: Primer programa sprovedenog u zatvoru za žene u Srbiji. Temida, 21(3), 385–410.
Dzur, A. W., & Wertheimer, A. (2002). Forgiveness and public deliberation: The practice of restorative justice. Criminal Justice Ethics, 21(1), 3–20. DOI: https://doi.org/10.1080/0731129X.2002.9992112
Đorović, U., Matošević, J., Milošević, L., Nikolić, M., & Romanov, V. (2020). Potrebe i izazovi bivših osuđenih lica u procesu resocijalizacije i reintegracije – iskustva udruženja građana „Posle kiše“ iz Kragujevca. Zbornik Instituta za kriminološka i sociološka istraživanja, 39(2–3), 9–26. DOI: https://doi.org/10.47152/ziksi2020231
Đurić, S. (2007). Fokus-grupni intervju. Službeni glasnik.
Fiske, E. (Ed.). (1999). Champions of change: The impact of the arts on learning. Arts Education Partnership.
Gjaerum, R. G. (2014). Applied theatre research: Discourses in the field. European Scientific Journal, 9(10), 347–361.
Hartley, J. S. (2012). Applied theatre in action: A journey. Trentham Books.
Hausmann, C., Jonason, A., & Summers-Effler, E. (2011). Interaction ritual theory and structural symbolic interactionism. Symbolic Interaction, 34(3), 319–329. DOI: https://doi.org/10.1525/si.2011.34.3.319
Ignjatović, Đ. (2017). Kazneni populizam. U Đ. Ignjatović (ur.), Kaznena reakcija u Srbiji (VII deo) (str. 11–32). Univerzitet u Beogradu – Pravni fakultet.
Ilijić, Lj. (2012). Adaptacija na zatočeništvo. Zbornik Instituta za kriminološka i sociološka istraživanja, 31(1), 231–240.
Ilijić, Lj. (2014). Osuđeni i deprivacije – uticaj karakteristika ličnosti na intenzitet doživljavanja zatvorskih deprivacija. Institut za kriminološka i sociološka istraživanja.
Ilić, A. (2011). Prenaseljenost zatvora – fenomenološki i etiološki aspekti. Crimen, 2(2), 245–256.
Ilić, V. (2017). O budućnosti pozorišta. Humanistika, 1(2), 35–45.
Intervju – Marina Kovačević, CRI: „Osuđenici ne glume, oni žive taj život“. (2015, 3. septembar). Dom omladine Beograda.
Jevtović, V. (2001). Uzbudljivo pozorište. Janus.
Jovanić, G., Nestorović, J., & Petrović, V. (2019). Komparacija rizika i recidivizma osuđenih na kaznu zatvora i kućnog zatvora. Specijalna edukacija i rehabilitacija, 18(3), 273–298. DOI: https://doi.org/10.5937/specedreh18-23037
Jovanić, G., & Petrović, V. (2017). Uslovno otpuštanje u praksi okružnog zatvora i nadležnih sudova. Specijalna edukacija i rehabilitacija, 16(1), 95–122.
Jovićević, A., & Vujanović, A. (2007). Uvod u studije performansa. Fabrika knjiga.
Kišjuhas, A. (2015). Telesne, individualne i društvene dimenzije emocija: Ka razvoju integrisane sociološke teorije (Doktorska disertacija). Filozofski fakultet.
Kišjuhas, A. (2017). Emocije i njihovi ljudi: Sociologija emocija Ervinga Gofmana. Godišnjak Filozofskog fakulteta u Novom Sadu, 42(2), 381–395. DOI: https://doi.org/10.19090/gff.2017.2.381-395
Klajn, I., & Šipka, M. (2007). Veliki rečnik stranih reči i izraza. Prometej.
Knežić, B. (2017). Obrazovanje osuđenika: Način da se bude slobodan. Institut za kriminološka i sociološka istraživanja.
Kostić, M. (2007). Uspostavljanje standarda za restorativnu pravdu. Temida, 10(1), 5–14. DOI: https://doi.org/10.2298/TEM0701005K
Lakićević, M., & Knežić, B. (2011). Istraživanja u socijalnoj politici i socijalnom radu. Fakultet političkih nauka.
Langman, S., & Pick, D. (2018). Photography as a social research method. Springer. DOI: https://doi.org/10.1007/978-981-10-7279-6
Macanović, N., & Nadarević, D. (2014). Penološka andragogija. Evropski defendologija centar za naučna, politička, ekonomska, socijalna, bezbjednosna, sociološka i kriminološka istraživanja.
Manić, Ž. (2017). Analiza sadržaja u sociologiji. Čigoja štampa; Institut za sociološka istraživanja Filozofskog fakulteta u Beogradu.
McArthur, D., & Law, S. (1996). The arts and prosocial impact study: A review of current programs and literature. The Rand Corporation.
McLewin, A., & Gladstone, P. (2002). An introduction to working with the arts in the youth justice system. Unit for the Arts and Offenders; The Paul Hamlyn Foundation; The Arts Council of England; The Youth Justice Board.
Milevski, V. (2013). Retributivne teorije kazne. Theoria, 56(2), 37–59. DOI: https://doi.org/10.2298/THEO1302037M
Mimica, A., & Bogdanović, M. (2007). Sociološki rečnik. Zavod za udžbenike.
Mirić, F. (2012). Zatvorenički društveni sistem sa posebnim osvrtom na zajednicu maloletnih osuđenika. Zbornik radova Pravnog fakulteta u Nišu, 60(1), 65–78.
Nicholson, H. (2005). Applied drama: The gift of theatre. Palgrave Macmillan. DOI: https://doi.org/10.1007/978-0-230-20469-0
Nikolić-Ristanović, V., & Konstantinović-Vilić, S. (2018). Kriminologija. Prometej.
UN General Assembly. (1985, November 29). Declaration of basic principles of justice for victims of crime and abuse of power (A/RES/40/34).
UN Economic and Social Council. (2002, July 24). Basic principles on the use of restorative justice programmes in criminal matters (E/RES/2002/12).
Paduano, G. (2011). Antičko pozorište: Vodič kroz dela. Clio.
Perkins, D. D., & Zimmerman, M. A. (1995). Empowerment theory, research, and application. American Journal of Community Psychology, 23(5), 569–579. DOI: https://doi.org/10.1007/BF02506982
Petrović, V., & Jovanić, G. (2018). Deprivacija slobode tokom izvršenja zatvorske kazne. Specijalna edukacija i rehabilitacija, 17(4), 477–500. DOI: https://doi.org/10.5937/specedreh17-17878
Zapisi iz ćelije broj 12 [Pozorišna predstava]. (2021). Centar za rehabilitaciju imaginacijom; Institut za performativne umetnosti i socijalni rad.
Radojković, J. (2014). Mere za smanjenje zatvorske populacije: Primeri dobre prakse. Beogradski centar za ljudska prava.
Rossner, M. (2011). Emotions and interaction ritual: A micro analysis of restorative justice. British Journal of Criminology, 51(1), 95–119. DOI: https://doi.org/10.1093/bjc/azq075
Rossner, M., & Bruce, J. (2016). Community participation in restorative justice: Rituals, reintegration, and quasi-professionalization. Victims and Offenders, 11(1), 107–125. DOI: https://doi.org/10.1080/15564886.2015.1125980
Safransky, S. (Ed.). (1990). Sunbeams: A book of quotations. North Atlantic Books.
Simonović, K. (2008). Prema sociologijskoj konceptualizaciji emocija. Socijalna ekologija, 17(2), 149–165.
Sivi dom ulepšan umetnošću. (2020, 10. maj). Politika.
Soković, S. (2012). Penitensijarne statistike: Mera kriminaliteta i/ili više od toga? U V. Nikolić-Ristanović (ur.), Evidentiranje kriminaliteta: Iskustva iz sveta i Srbije (str. 83–104). Prometej-Beograd.
Spasojević, A., Janković, D., & Kovačević, N. (2018). Podrška primeni alternativnih sankcija i mera u Srbiji: Izveštaj i preporuke. Mreža odbora za ljudska prava u Srbiji CHRIS.
Stojanović, Z. (2018). Komentar Krivičnog zakonika. Službeni glasnik.
Ševkušić, S. (2008). Kvalitativna studija slučaja u pedagoškim istraživanjima: Saznajne mogućnosti i ograničenja. Zbornik Instituta za pedagoška istraživanja, 40(2), 239–256.
Špadijer-Džinić, J., Pavićević, O., & Simeunović-Patić, B. (2009). Žena u zatvoru – deprivacije zatvoreničkog života. Sociologija, 51(3), 225–246. DOI: https://doi.org/10.2298/SOC0903225S
Tanjević, N. (2019). Uslovi boravka u ustanovama za izvršenje zatvorskih sankcija i prava lica lišenih slobode. Bezbednost, 61(1), 148–171. DOI: https://doi.org/10.5937/bezbednost1901148T
Theatre Development Fund. (2014). Theatre Development Fund annual report for 2013. Theatre Development Fund.
Thompson, J. (2003). Applied theatre: Bewilderment and beyond. European Academic Publishers.
Turčilo, L., & Kolčaković, M. (2009). Informalno obrazovanje i pozorišna drama. Obrazovanje odraslih, (2), 105–114. DOI: https://doi.org/10.53617/issn2744-2047.2009.9.2.105
Vasiljević, Đ. (2018). Dosije Atila. Kontrast izdavaštvo.
Vasiljević-Prodanović, D. (2011). Teorije kažnjavanja i njihove penološke implikacije. Specijalna edukacija i rehabilitacija, 10(3), 509–525.
Wrench, P., & Clarke, A. (2004). Reducing re-offending and the potential contribution of the arts. U J. Cowling (Ed.), For art’s sake? Society and the arts in the 21st century (pp. 100–106). Institute for Public Policy Research.
Zdravković, M. (2013). Pozorišni rečnik. Zavod za udžbenike.
Downloads
Objavljeno
Kako citirati
Broj časopisa
Sekcija
Licenca
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo 4.0 Internacionalna licenca.
Autori zadržavaju autorska prava nad objavljenim radovima i daju izdavaču neeskluzivno pravo da objavi članak, da bude naveden kao njegov prvi izdavač u slučaju ponovne upotrebe i da ga distribuira u svim oblicima i medijima. Članci će biti distribuirani pod licencom Creative Commons Attribution International (CC BY 4.0), osim ako nije drugačije naznačeno.
