Stavovi Venecijanske komisije kao okvir ustavnih promena u oblasti pravosuđa
Ključne reči:
Venecijanska komisija, evropski standardi, ustav, pravosuđe, nezavisnost, EUApstrakt
Proces ustavnih promena neminovno izaziva intenzivne reakcije kako stručne, tako i opšte javnosti. Potreba za najširim dijalogom u okviru ovog procesa više se ne dovodi u pitanje. Ipak, godinama unazad, pitanje ustavnog uređenja više nije isključivo unutrašnje pitanje evropskih država. Članstvo u porodici evropskih naroda, bilo kroz Savet Evrope, bilo kroz Evropsku uniju, podrazumeva i obavezu dostizanja i održavanja određenog nivoa standarda u pogledu organizacije i funkcionisanja pravnog sistema. Jedan od najznačajnijih mehanizama u ovom smislu jeste i prethodna analiza i davanje mišljenja na nacrt ustava od strane Venecijanske komisije ali i uvažavanje stavova koje je Komisija zauzela analizirajući ranije predloge ustava drugih država, i to već u fazi javne rasprave i izrade radnog teksta. Kako su aktuelne ustavne promene u Republici Srbiji sastavni deo pristupnih pregovora sa Evropskom unijom, a u okviru Poglavlja 23, već i samim Akcionim planom za ovo poglavlje, Srbija se obavezala da, u delu koji se odnosi na organizaciju a naročito nezavisnost pravosuđa, Ustav izmeni u skladu sa stavovima Venecijanske komisije. Naizgled, ovo bi trebalo da bude jednostavan zadatak koji u praksi dobija na složenosti usled nekoliko faktora koji su analizirani u ovom radu: Najpre, reč je o pitanju postojanja nedvosmislenih standarda koji regulišu nezavisnost pravosuđa a potom i o njihovoj (ne)selektivnoj primeni na sve države podjednako, a potom i o fleksibilnosti i jednoznačnosti stavova koje je Venecijanska komisija zauzela o konkretnim pitanjima koja se tiču ustavnih garancija u oblasti pravosuđa. Ova pitanja su od suštinskog značaja, kako za njihove domete u oblikovanju novog teksta Ustava, tako i u pogledu izbora konkretnih rešenja kada je reč o sastavu i ovlašćenjima Visokog saveta sudstva i Državnog veća tužilaca, kao tela koja imaju zadatak da osiguraju nezavisnost pravosuđa, ali i načinu izbora i trajanju mandata nosilaca pravosudnih funkcija.
Reference
Paterson, A., & Paterson, C. (2012). Guarding the guardians? Towards an independent, accountable and diverse senior judiciary. CentreForum.
Uzelac, A. (1992). Zavisnost i nezavisnost – prijedlozi uz položaj sudstva u Hrvatskoj. Zbornik Pravnog fakulteta u Zagrebu, 4, 575–594.
Ministarstvo pravde Republike Srbije. (n.d.). Akcioni plan za Poglavlje 23.
Ministarstvo pravde Republike Srbije. (n.d.). Analiza ustavnog okvira o pravosuđu u Republici Srbiji.
Montesquieu, C. (1748). The spirit of laws.
European Commission for Democracy through Law (Venice Commission). (2005). Opinion on the provisions on the judiciary in the draft constitution of the Republic of Serbia.
European Commission for Democracy through Law (Venice Commission). (2007). Judicial appointments report (CDL-AD(2007)028).
European Commission for Democracy through Law (Venice Commission). (2010). Report on European standards as regards the independence of the judicial system: Part I – The independence of judges (CDL-AD(2010)004-e).
European Commission for Democracy through Law (Venice Commission). (2012). Opinion on two sets of draft amendments to the constitutional provisions relating to the judiciary of Montenegro.
Taranovski, F. V. (2003). Enciklopedija prava.
Kancelarija za evropske integracije. (n.d.). Izveštaj o skriningu za Pregovaračko poglavlje 23.
Kostić, L. M. (2000). Komentar Ustava: Jugoslovensko ustavno pravo (Sabrana dela, I – Ustavno pravo).
Kolaković-Bojović, M. (2016). Constitutional provisions on judicial independence and EU standards. Anali Pravnog fakulteta Univerziteta u Beogradu, 3, 192–204.
Kolaković-Bojović, M. (2016). Organizacija pravosuđa u Republici Srbiji i Poglavlje 23. In S. Bejatović (Ed.), Evropske integracije i kazneno zakonodavstvo (pp. 98–106). Srpsko udruženje za krivičnopravnu teoriju i praksu.
Council of Europe. (2010). Recommendation CM/Rec(2010)12 of the Committee of Ministers to member states on independence, efficiency and responsibility of judges.
Stevens, R. (2003). Reform in haste and repent at leisure: Iolanthe, the Lord High Executioner and Brave New World. Legal Studies, 1–2, 1–34.
Orlović, S. (2010). Stalnost sudijske funkcije vs. opšti reizbor sudija u Republici Srbiji. Anali Pravnog fakulteta Univerziteta u Beogradu, 2, 163–186.
Flajner, T. (2009). Nezavisnost sudstva. Anali Pravnog fakulteta Univerziteta u Beogradu, 4, 93–120.
Marinković, T. (2010). Jemstva sudijske nezavisnosti u ustavima Kneževine i Kraljevine Srbije. Anali Pravnog fakulteta Univerziteta u Beogradu, 2, 134–162.
##submission.downloads##
Objavljeno
Kako citirati
Broj časopisa
Sekcija
Licenca
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo 4.0 Internacionalna licenca.
Autori zadržavaju autorska prava nad objavljenim radovima i daju izdavaču neeskluzivno pravo da objavi članak, da bude naveden kao njegov prvi izdavač u slučaju ponovne upotrebe i da ga distribuira u svim oblicima i medijima. Članci će biti distribuirani pod licencom Creative Commons Attribution International (CC BY 4.0), osim ako nije drugačije naznačeno.
