Može li pojava aflatoksina biti podvrgnuta krivičnom progonu?
Ključne reči:
aflatoksin, lociranje unutar lex specialis-a, zakoni, podzakonski akti, krivično zakonodavstvoApstrakt
Aflatoksini, otrovi koje proizvode gljivice, već pet decenija izazivaju pažnju naučne i stručne javnosti, ali i državnih aparata. Države samostalno ili zajedničkim naporima (npr. članice Evropske unije) formiraju legislaturu kojom regulišu odnos prema njihovim različitim vrstama (B, G, i M) te podvrstama, imajući u vidu da mogu samostаlno ili uz druge faktore da proizvedu brojne medicinske posledice, uključujući i sve vrste hepatitisa te kancer. Obzirom da se na terenu Srbije godinama prema aflatoksinima zakonima i podzakonskim aktima formirao ispravan odnos, a onda naglo i često menjao, to nam je probudilo pažnju da odgovorimo na pitanje: Može li se krivično da goni (i ko) za prisustvo aflatoksina. Ovaj rad pitanjima pristupa pregledno analitički i daje neke od neophodnih odgovora.
Reference
Council Regulation (EEC) No 315/93 laying down Community procedures for contaminants in food. (1993).
Directive 2002/32/EC on undesirable substances in animal feed (consolidated version 2010-03-02). (2002).
Eaton, D. L., & Groopman, J. D. (1994). The toxicology of aflatoxins. Academic Press.
Azziz-Baumgartner, E., et al. (2005). Case–control study of an acute aflatoxicosis outbreak, Kenya, 2004. Environmental Health Perspectives, 113(12), 1779–1783.
Goldblatt, L. A. (1969). Aflatoxin. Academic Press.
Heathcote, J. G., & Hibbert, J. R. (1978). Aflatoxins: Chemical and biological aspects. Elsevier.
Wu, H.-C., & Santella, R. (2012). The role of aflatoxins in hepatocellular carcinoma. Hepatitis Monthly, 12(10), e7238, 1–9.
Alexander, J., et al. (2009). Effects on public health of an increase of the levels for aflatoxin total from 4 μg/kg to 10 μg/kg for tree nuts other than almonds, hazelnuts and pistachios. EFSA Journal, 1168, 1–11.
Joldžić, V. (2011). Ekološko pravna zaštita kao razvojno promenljiva: Teorijsko-praktički pristup. Institut za kriminološka i sociološka istraživanja.
Krivični zakonik FNRJ. (1951). Službeni list FNRJ, br. 100.
Krivični zakon Republike Srbije. (1977–2002). Službeni glasnik SRS i Službeni glasnik Republike Srbije.
Krivični zakonik. (2005–2014). Službeni glasnik Republike Srbije, br. 85/2005, 88/2005, 107/2005, 72/2009, 111/2009, 121/2012, 104/2013 i 108/2014.
Liener, I. E. (1969). Toxin constituents of plant foodstuffs. Academic Press.
Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede. (2013). Odluka br. 110-00-00001/2011-09.
Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede. (2014). Odluka br. 110-00-00007/2014-09.
Nixon, M. W., et al. (1990). Aflatoxin and liver cancer. The Lancet, 335(8698), 1165.
Pravilnik o maksimalnim količinama štetnih materija i sastojaka u stočnoj hrani. (1990). Službeni list SFRJ, br. 2/1990 i 27/1990.
Pravilnik o količinama pesticida, metala i metaloida i drugih otrovnih supstancija, hemioterapeutika, anabolika i drugih supstancija koje se mogu nalaziti u namirnicama. (1992–2002). Službeni list SFRJ i Službeni list SRJ.
Pravilnik o maksimalno dozvoljenim količinama ostataka sredstava za zaštitu bilja u hrani i hrani za životinje. (2010). Službeni glasnik Republike Srbije, br. 25/2010.
Pravilnik o izmeni pravilnika o maksimalno dozvoljenim količinama ostataka sredstava za zaštitu bilja u hrani i hrani za životinje. (2013). Službeni glasnik Republike Srbije, br. 20/2013.
Pravilnik o izmeni pravilnika o maksimalno dozvoljenim količinama ostataka sredstava za zaštitu bilja u hrani i hrani za životinje. (2014a). Službeni glasnik Republike Srbije, br. 39/2014.
Pravilnik o izmeni pravilnika o maksimalno dozvoljenim količinama ostataka sredstava za zaštitu bilja u hrani i hrani za životinje. (2014b). Službeni glasnik Republike Srbije, br. 72/2014.
Prilog br. 5: Maksimalno dozvoljene količine određenih kontaminenata u hrani i hrani za životinje. (2010). U Pravilnik o maksimalno dozvoljenim količinama ostataka sredstava za zaštitu bilja u hrani i hrani za životinje. Službeni glasnik Republike Srbije, br. 25/2010.
Regulation (EC) No 178/2002 laying down the general principles and requirements of food law. (2002).
Regulation (EC) No 1881/2006 setting maximum levels for certain contaminants in foodstuffs. (2006).
Regulation (EC) No 1152/2009 imposing special conditions governing the import of certain foodstuffs due to contamination risk by aflatoxins. (2009).
United Nations. (1948). Universal declaration of human rights.
Zakon o bezbednosti hrane. (2009). Službeni glasnik Republike Srbije, br. 41/2009.
Zakon o odgovornosti pravnih lica za krivična dela. (2008). Službeni glasnik Republike Srbije, br. 98/2008.
Zakon o veterinarstvu. (2005–2010). Službeni glasnik Republike Srbije, br. 91/2005 i 30/2010.
Liu, Y., Chang, C.-C. H., Marsh, G. M., & Wu, F. (2012). Population attributable risk of aflatoxin-related liver cancer: Systematic review and meta-analysis. European Journal of Cancer, 48(14), 2125–2136.
World Health Organization. (1979). Mycotoxins (Environmental Health Criteria 11). UN Environment Programme.
Downloads
Objavljeno
Kako citirati
Broj časopisa
Sekcija
Licenca
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo 4.0 Internacionalna licenca.
Autori zadržavaju autorska prava nad objavljenim radovima i daju izdavaču neeskluzivno pravo da objavi članak, da bude naveden kao njegov prvi izdavač u slučaju ponovne upotrebe i da ga distribuira u svim oblicima i medijima. Članci će biti distribuirani pod licencom Creative Commons Attribution International (CC BY 4.0), osim ako nije drugačije naznačeno.
