Socijalno-psihološke i kriminološke karakteristike osuđenika u otvorenom tretmanu
Ključne reči:
otvoreni tretman, socijalne karakteristike, psihološke karakteristike, kriminološke karakteristike, nivo obrazovanja, patološke pojave, socijalni status osuđenika, intelektualne sposobnostiApstrakt
Na uzorku od 412 osuđenika koji kaznu zatvora izdržavaju u uslovima otvorenog tretmana - u uslovima minimalnih mera obezbeđenja, ispitivane su socijalne, psihološke i kriminološke karakteristike osuđenika i njihova povezanost. U socijalne karakteristike proučavan je uzrast osuđenika u vremenu vršenja krivičnog dela, nivo obrazovanja, zaposlenost, porodično poreklo i porodični status. Psihološke karakteristike su izučavane preko ispitivanja intelektualnih sposobnosti i patoloških oblika ponašanja za vreme izdržavanja kazne, a kriminološke karakteristike su posmatrane preko vrste učinjenog krivičnog dela, visine kazne i povrata.
Socio-psihološke i kriminološke karakteristike su veoma bitni etiološki faktori u pojavi kriminaliteta i svakako, u sadejstvo sa drugim faktorima utiču na ispoljavanje kriminalnog ponašanja prestupnika. Pored uticaja na opredeljivanje pojedinca za antisocijalno ponašanje, socio-psihološki i kriminološki faktori su veoma važni pri opserviranju ličnosti osuđenika i izradi adekvatnih programa, određivanju oblika i metoda rada u procesu korekcije ponašanja prestupnika.
Analizom ovih faktora saznali smo da je najbrojnija kategorija osuđenika na uzrastu od 23-50 godine života u oko 72%, da većina osuđenika ima srednje obrazovanje, u 64% i da postoji korelacija između uzrasta i obrazovanja u visini od C=0, 32. Takođe, od ispitivane populacije preko 42% osuđenika nije zaposleno u vreme vršenja krivičnih dela. Većina osuđenika potiče iz porodica sa lošim materijalnim položajem.
Posebno je značajan podatak da je oko 55% osuđenika ispoljavalo patološke oblike ponašanja i da je visok nivo povrata i u ustanovama otvorenog tipa oko 45%.
Struktura osuđenika u otvorenim zavodima je relativno nepovoljna za uspešno funkcionisanje ovih zavoda i da je potrebno bitno promeniti osuđeničku strukturu kako bi se otvorenim zavodima stvorili optimalni uslovi za ispunjenjem osnovnih ciljeva za koje su i formirani. Otvoreni zavodi imaju, realno, najveće šanse da lica koja izdržavaju kaznu zatvora u tom režimu budu osposobljena da, nakon izlaska iz zatvora, prestanu sa vršenjem novih krivičnih dela.
Reference
Milutinović, M. (1973). Kriminologija sa osnovama kriminalne politike i penologije (2. dopunjeno izd.). Savremena administracija.
Radovanović, D. (1988). Svojstva osuđenika i zatvorski tretman. Institut za kriminološka i sociološka istraživanja.
Smolovčev, R. (1979). Opšta andragogija. Veselin Masleša.
Stevanović, Z. (1986). Uloga i značaj realizacije obrazovnog dela tretmana u radu sa maloletnicima. Penološki glasnik, (1-2).
Wheeler, S. (1961). Role conflict in correctional communities. In D. R. Cressey (Ed.), The prison: Studies in institutional organization and change. Holt, Rinehart and Winston.
Objavljeno
Kako citirati
Broj časopisa
Sekcija
Licenca
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo 4.0 Internacionalna licenca.
Autori zadržavaju autorska prava nad objavljenim radovima i daju izdavaču neeskluzivno pravo da objavi članak, da bude naveden kao njegov prvi izdavač u slučaju ponovne upotrebe i da ga distribuira u svim oblicima i medijima. Članci će biti distribuirani pod licencom Creative Commons Attribution International (CC BY 4.0), osim ako nije drugačije naznačeno.
