Ključne tačke neophodne saradnje i usaglašavanja krivičnopravne i građanskopravne zaštite od nasilja u porodici u Republici Srbiji
Od neadekvatnog odgovora do efikasne zaštite
Ključne reči:
nasilje u porodici, partnersko nasilje, mere zaštite od nasilja, krivičnopravna i građansko pravna reakcija, efikasnostApstrakt
Nasilje u porodici je nedavno prepoznato kao značajan društveni i pravni problem u Srbiji. Od 2002. godine značajne promene, u prvom redu na zakonodavnom planu su ostvarene, imajući za cilj formiranje efikasnog i adekvatnog odgovora države. Iako se može zaključiti da je osnovni legislativni okvir zaokružen, mnogi indikatori ukazuju da primena zakona i koordinacija ključnih institucija i izrečenih mera, za sada, izostaje. Porodičnim zakonom (2005) uvedene su privremene mere zaštite, a odredba nasilja u porodicu u novom Krivičnom zakoniku proširena je i na nepridržavanje izrečenih mera zaštite u građanskom postupku. Ove novina značajno unapređuju prvu zakonsku definiciju nasilja u porodicu iz Krivičnog zakona 2002. Ipak, podaci iz sprovedenih istraživanja ukazuju da se pritvor retko izriče, da stav žrtve nasilja u porodicu prema krivičnom gonjenju, odnosno izostajanje saradnje predstavlja i dalje veliki problem, kao i da postoji slaba, neadekvatna reakcija državnih organa. Istovremeno, odsustvo razlikovanja dela nasilja u porodicu, njegove specifične prirode, može voditi ka nepravičnom tretmanu pred državnim organima i ubrzati, odnosno intenzivirati samo nasilje.
Tekst se bavi nesrazmerom velikog broja zakonskih rešenja, kao potencijala koji stoje na raspolaganju, sa jedne strane, i praktičnim implikacijama, odnosno slabom i neujednačenom primenom, sa druge strane. Veoma važni koraci su već preduzeti kroz identifikovanje obima, prirode, učestalosti nasilja u porodicu u Srbiji. Većina značajnih zakonskih promena su već ostvarene, ali realna i u krajnjem ishodu efikasna primena, jednak i fer tretman žrtava ostaju ključne barijere u formiranju funkcionalnog i efikasnog sistema zaštite od nasilja u porodici. Jedno od rešenja predstavlja saradnja između institucija, kao i integralni pristup sudskim procedurama i merama koje se izriču u svakom pojedinačnom slučaju.
Reference
Buel, S. (1988). Mandatory arrest – Recent developments. Harvard Women's Law Journal, 11, 213–226.
Buzawa, E. S., & Buzawa, C. G. (1993). The scientific evidence is not conclusive. In R. J. Gelles & D. R. Loseke (Eds.), Current controversies on family violence. Sage Publications.
Konstantinović-Vilić, S., & Petrušić, N. (2004). Krivično delo nasilja u porodici – Pravna praska u Republici Srbiji. Ženski centar za istraživanje i edukaciju.
Lukić, M., & Jovanović, S. (2001). Drugo je porodica. Institut za kriminološka i sociološka istraživanja.
McGuire, L. (1992). Criminal prosecution of domestic violence. Battered Women’s Justice Project.
Women, Law and Development. (1996). State response to domestic violence. Institute for Women, Law and Development.
Objavljeno
Kako citirati
Broj časopisa
Sekcija
Licenca
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo 4.0 Internacionalna licenca.
Autori zadržavaju autorska prava nad objavljenim radovima i daju izdavaču neeskluzivno pravo da objavi članak, da bude naveden kao njegov prvi izdavač u slučaju ponovne upotrebe i da ga distribuira u svim oblicima i medijima. Članci će biti distribuirani pod licencom Creative Commons Attribution International (CC BY 4.0), osim ako nije drugačije naznačeno.
