Restorativni performans i resocijalizacija osuđenih lica
DOI:
https://doi.org/10.47152/ziksi2021012Ključne reči:
restorativni proces, performans, pozorište, resocijalizacija, zatvorApstrakt
Polazeći od dosadašnje uspešne primene umetnosti (pozorišta, književnosti, slikarstva) u cilju resocijalizacije i socijalne reintegracije osuđenih lica, autorke kao predmet rada razmatraju uvođenje, kako u teoriju tako i u praksu, pojma restorativnog performansa kao inovativnog pristupa u radu sa prestupnicima. Nakon analiziranja pojma i karakteristika restorativnog procesa sa jedne i performansa (sa fokusom na pozorišni performans) sa druge strane, autorke izdvajaju ključne dodirne tačke ova dva procesa i izvode definiciju restorativnog performansa. Potom, autorke predstavljaju primere uspešne primene ovog metoda rada sa osuđenim licima u Srbiji, analizirajući na osnovu prethodno sprovedenog kvalitativnog istraživanja, ključne restorativne elemente koji u njima dolaze do izražaja, kao bitne faktore suzbijanja recidiva. Kao osnovni cilj ovog rada, autorke se zalažu za širu primenu restorativnog performansa i njegovo uvođenje u redovne programe tretmana u ustanovama za izvršenje krivičnih sankcija, uz angažovanje svih zainteresovanih strana i podršku zajednice.
Reference
Batrićević, A. (2019). Druga šansa: Rad osuđenika sa psima u KPZ Sremska Mitrovica. Institut za kriminološka i sociološka istraživanja.
Czuba, C. E., & Page, N. (1999). Empowerment: What is it? Journal of Extension, 37(5), 1–5.
Dimovski, D. (2012). Politika suzbijanja homicida. Zbornik radova Pravnog fakulteta u Nišu, 63(1), 363–373.
Dnevnik sa turneje „Zapisa iz ćelije br. 12“ po ustanovama za izvršenje krivičnih sankcija i ustanovama kulture. (2021).
Komanda ljubav [Dokumentarni film]. (2021).
Zapisi iz ćelije br. 12 [Dokumentarni film]. (2021).
Farrier, A., Froggett, L., & Poursanidou, D. (2009). Offender-based restorative justice and poetry: Reparation or wishful thinking? Youth Justice, 9(1), 61–76. DOI: https://doi.org/10.1177/1473225408101432
Fischer-Lichte, E. (2009). Estetika performativne umjetnosti. Šahinpašić.
Freire, P. (2005). Pedagogy of the oppressed (30th anniversary ed.). Continuum.
Ćopić, S. (2007). Pojam i osnovni principi restorativne pravde. Temida, 10(1), 25–35. DOI: https://doi.org/10.2298/TEM0701025C
Ćopić, S. (2015). Restorativna pravda i krivičnopravni sistem: Teorija, zakonodavstvo i praksa. Institut za kriminološka i sociološka istraživanja.
Ćopić, S., & Nikolić-Ristanović, V. (2018). Podizanje svesti osuđenih lica o restorativnoj pravdi i žrtvama: Primer programa sprovedenog u zatvoru za žene u Srbiji. Temida, 21(3), 385–410.
Dzur, A. W., & Wertheimer, A. (2002). Forgiveness and public deliberation: The practice of restorative justice. Criminal Justice Ethics, 21(1), 3–20. DOI: https://doi.org/10.1080/0731129X.2002.9992112
Đorović, U., Matošević, J., Milošević, L., Nikolić, M., & Romanov, V. (2020). Potrebe i izazovi bivših osuđenih lica u procesu resocijalizacije i reintegracije – iskustva udruženja građana „Posle kiše“ iz Kragujevca. Zbornik Instituta za kriminološka i sociološka istraživanja, 39(2–3), 9–26. DOI: https://doi.org/10.47152/ziksi2020231
Đurić, S. (2007). Fokus-grupni intervju. Službeni glasnik.
Fiske, E. (Ed.). (1999). Champions of change: The impact of the arts on learning. Arts Education Partnership.
Gjaerum, R. G. (2014). Applied theatre research: Discourses in the field. European Scientific Journal, 9(10), 347–361.
Hartley, J. S. (2012). Applied theatre in action: A journey. Trentham Books.
Hausmann, C., Jonason, A., & Summers-Effler, E. (2011). Interaction ritual theory and structural symbolic interactionism. Symbolic Interaction, 34(3), 319–329. DOI: https://doi.org/10.1525/si.2011.34.3.319
Ignjatović, Đ. (2017). Kazneni populizam. U Đ. Ignjatović (ur.), Kaznena reakcija u Srbiji (VII deo) (str. 11–32). Univerzitet u Beogradu – Pravni fakultet.
Ilijić, Lj. (2012). Adaptacija na zatočeništvo. Zbornik Instituta za kriminološka i sociološka istraživanja, 31(1), 231–240.
Ilijić, Lj. (2014). Osuđeni i deprivacije – uticaj karakteristika ličnosti na intenzitet doživljavanja zatvorskih deprivacija. Institut za kriminološka i sociološka istraživanja.
Ilić, A. (2011). Prenaseljenost zatvora – fenomenološki i etiološki aspekti. Crimen, 2(2), 245–256.
Ilić, V. (2017). O budućnosti pozorišta. Humanistika, 1(2), 35–45.
Intervju – Marina Kovačević, CRI: „Osuđenici ne glume, oni žive taj život“. (2015, 3. septembar). Dom omladine Beograda.
Jevtović, V. (2001). Uzbudljivo pozorište. Janus.
Jovanić, G., Nestorović, J., & Petrović, V. (2019). Komparacija rizika i recidivizma osuđenih na kaznu zatvora i kućnog zatvora. Specijalna edukacija i rehabilitacija, 18(3), 273–298. DOI: https://doi.org/10.5937/specedreh18-23037
Jovanić, G., & Petrović, V. (2017). Uslovno otpuštanje u praksi okružnog zatvora i nadležnih sudova. Specijalna edukacija i rehabilitacija, 16(1), 95–122.
Jovićević, A., & Vujanović, A. (2007). Uvod u studije performansa. Fabrika knjiga.
Kišjuhas, A. (2015). Telesne, individualne i društvene dimenzije emocija: Ka razvoju integrisane sociološke teorije (Doktorska disertacija). Filozofski fakultet.
Kišjuhas, A. (2017). Emocije i njihovi ljudi: Sociologija emocija Ervinga Gofmana. Godišnjak Filozofskog fakulteta u Novom Sadu, 42(2), 381–395. DOI: https://doi.org/10.19090/gff.2017.2.381-395
Klajn, I., & Šipka, M. (2007). Veliki rečnik stranih reči i izraza. Prometej.
Knežić, B. (2017). Obrazovanje osuđenika: Način da se bude slobodan. Institut za kriminološka i sociološka istraživanja.
Kostić, M. (2007). Uspostavljanje standarda za restorativnu pravdu. Temida, 10(1), 5–14. DOI: https://doi.org/10.2298/TEM0701005K
Lakićević, M., & Knežić, B. (2011). Istraživanja u socijalnoj politici i socijalnom radu. Fakultet političkih nauka.
Langman, S., & Pick, D. (2018). Photography as a social research method. Springer. DOI: https://doi.org/10.1007/978-981-10-7279-6
Macanović, N., & Nadarević, D. (2014). Penološka andragogija. Evropski defendologija centar za naučna, politička, ekonomska, socijalna, bezbjednosna, sociološka i kriminološka istraživanja.
Manić, Ž. (2017). Analiza sadržaja u sociologiji. Čigoja štampa; Institut za sociološka istraživanja Filozofskog fakulteta u Beogradu.
McArthur, D., & Law, S. (1996). The arts and prosocial impact study: A review of current programs and literature. The Rand Corporation.
McLewin, A., & Gladstone, P. (2002). An introduction to working with the arts in the youth justice system. Unit for the Arts and Offenders; The Paul Hamlyn Foundation; The Arts Council of England; The Youth Justice Board.
Milevski, V. (2013). Retributivne teorije kazne. Theoria, 56(2), 37–59. DOI: https://doi.org/10.2298/THEO1302037M
Mimica, A., & Bogdanović, M. (2007). Sociološki rečnik. Zavod za udžbenike.
Mirić, F. (2012). Zatvorenički društveni sistem sa posebnim osvrtom na zajednicu maloletnih osuđenika. Zbornik radova Pravnog fakulteta u Nišu, 60(1), 65–78.
Nicholson, H. (2005). Applied drama: The gift of theatre. Palgrave Macmillan. DOI: https://doi.org/10.1007/978-0-230-20469-0
Nikolić-Ristanović, V., & Konstantinović-Vilić, S. (2018). Kriminologija. Prometej.
UN General Assembly. (1985, November 29). Declaration of basic principles of justice for victims of crime and abuse of power (A/RES/40/34).
UN Economic and Social Council. (2002, July 24). Basic principles on the use of restorative justice programmes in criminal matters (E/RES/2002/12).
Paduano, G. (2011). Antičko pozorište: Vodič kroz dela. Clio.
Perkins, D. D., & Zimmerman, M. A. (1995). Empowerment theory, research, and application. American Journal of Community Psychology, 23(5), 569–579. DOI: https://doi.org/10.1007/BF02506982
Petrović, V., & Jovanić, G. (2018). Deprivacija slobode tokom izvršenja zatvorske kazne. Specijalna edukacija i rehabilitacija, 17(4), 477–500. DOI: https://doi.org/10.5937/specedreh17-17878
Zapisi iz ćelije broj 12 [Pozorišna predstava]. (2021). Centar za rehabilitaciju imaginacijom; Institut za performativne umetnosti i socijalni rad.
Radojković, J. (2014). Mere za smanjenje zatvorske populacije: Primeri dobre prakse. Beogradski centar za ljudska prava.
Rossner, M. (2011). Emotions and interaction ritual: A micro analysis of restorative justice. British Journal of Criminology, 51(1), 95–119. DOI: https://doi.org/10.1093/bjc/azq075
Rossner, M., & Bruce, J. (2016). Community participation in restorative justice: Rituals, reintegration, and quasi-professionalization. Victims and Offenders, 11(1), 107–125. DOI: https://doi.org/10.1080/15564886.2015.1125980
Safransky, S. (Ed.). (1990). Sunbeams: A book of quotations. North Atlantic Books.
Simonović, K. (2008). Prema sociologijskoj konceptualizaciji emocija. Socijalna ekologija, 17(2), 149–165.
Sivi dom ulepšan umetnošću. (2020, 10. maj). Politika.
Soković, S. (2012). Penitensijarne statistike: Mera kriminaliteta i/ili više od toga? U V. Nikolić-Ristanović (ur.), Evidentiranje kriminaliteta: Iskustva iz sveta i Srbije (str. 83–104). Prometej-Beograd.
Spasojević, A., Janković, D., & Kovačević, N. (2018). Podrška primeni alternativnih sankcija i mera u Srbiji: Izveštaj i preporuke. Mreža odbora za ljudska prava u Srbiji CHRIS.
Stojanović, Z. (2018). Komentar Krivičnog zakonika. Službeni glasnik.
Ševkušić, S. (2008). Kvalitativna studija slučaja u pedagoškim istraživanjima: Saznajne mogućnosti i ograničenja. Zbornik Instituta za pedagoška istraživanja, 40(2), 239–256.
Špadijer-Džinić, J., Pavićević, O., & Simeunović-Patić, B. (2009). Žena u zatvoru – deprivacije zatvoreničkog života. Sociologija, 51(3), 225–246. DOI: https://doi.org/10.2298/SOC0903225S
Tanjević, N. (2019). Uslovi boravka u ustanovama za izvršenje zatvorskih sankcija i prava lica lišenih slobode. Bezbednost, 61(1), 148–171. DOI: https://doi.org/10.5937/bezbednost1901148T
Theatre Development Fund. (2014). Theatre Development Fund annual report for 2013. Theatre Development Fund.
Thompson, J. (2003). Applied theatre: Bewilderment and beyond. European Academic Publishers.
Turčilo, L., & Kolčaković, M. (2009). Informalno obrazovanje i pozorišna drama. Obrazovanje odraslih, (2), 105–114. DOI: https://doi.org/10.53617/issn2744-2047.2009.9.2.105
Vasiljević, Đ. (2018). Dosije Atila. Kontrast izdavaštvo.
Vasiljević-Prodanović, D. (2011). Teorije kažnjavanja i njihove penološke implikacije. Specijalna edukacija i rehabilitacija, 10(3), 509–525.
Wrench, P., & Clarke, A. (2004). Reducing re-offending and the potential contribution of the arts. U J. Cowling (Ed.), For art’s sake? Society and the arts in the 21st century (pp. 100–106). Institute for Public Policy Research.
Zdravković, M. (2013). Pozorišni rečnik. Zavod za udžbenike.
##submission.downloads##
Objavljeno
Kako citirati
Broj časopisa
Sekcija
Licenca
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo 4.0 Internacionalna licenca.
Autori zadržavaju autorska prava nad objavljenim radovima i daju izdavaču neeskluzivno pravo da objavi članak, da bude naveden kao njegov prvi izdavač u slučaju ponovne upotrebe i da ga distribuira u svim oblicima i medijima. Članci će biti distribuirani pod licencom Creative Commons Attribution International (CC BY 4.0), osim ako nije drugačije naznačeno.
