Zlostavljanje kućnog ljubimca i porodično nasilje – Fenomenologija, odnosi i državna reakcija
Ključne reči:
family violence, animal abuse, pets, family members, criminal offenceApstrakt
U biocentričnom društvu koje prevazilazi dualizam između čovečanstva i prirode, životinje se tretiraju kao bića ravna ljudima, koja imaju sopstvene vrednosti. Novi etički stav prema životinjama, posebno kućnim ljubimcima, odražava se na njihov pravni status i položaj u zajednici. Danas niz država poseduje zakone posvećene zaštiti životinja, a istraživanja potvrđuju da se vlasnici prema kućnim ljubimcima odnose kao prema članovima porodice. Istovremeno, učestvovanje kućnih ljubimaca u porodičnim aktivnostima ima i negativnu stranu jer oni često dele sudbinu članova koji su žrtve porodičnog nasilja. Kako se nasilje prema članovima porodice neretko preklapa sa zlostavljanjem kućnih ljubimaca, autor u radu analizira fenomenologiju ovih oblika nasilja i ukazuje na njihove međusobne odnose u svojstvu prediktora, indikatora i posledice. Nakon osvrta na mehanizam državne reakcije na ove oblike nasilja u Srbiji, autor izvodi zaključke i preporuke u vezi sa njihovim prepoznavanjem, sankcionisanjem i prevencijom.
Reference
Aleksić, J., Batrićević, A., Jovašević, D., & Aleksić, Z. (2014). Trovanje životinja: Veterinarsko-medicinski i krivično-pravni aspekti. Veterinarski glasnik, 68(3–4), 251–263.
Arluke, A., Levin, J., Luke, C., & Ascione, F. (1999). The relationship of animal abuse to violence and other forms of antisocial behavior. Journal of Interpersonal Violence, 14(9), 963–975.
Ascione, F. R. (1993). Children who are cruel to animals: A review of research and implications for developmental psychopathology. Anthrozoös, 6(4), 226–247.
Ascione, F. R. (2001). Animal abuse and youth violence. Juvenile Justice Bulletin. U.S. Department of Justice, Office of Juvenile Justice and Delinquency Prevention.
Ascione, F., & Shapiro, K. (2009). People and animals, kindness and cruelty: Research directions and policy implications. Journal of Social Issues, 65(3), 569–587.
Ascione, F., Thompson, T., & Black, T. (1997). Childhood cruelty to animals: Assessing cruelty dimensions and motivations. Anthrozoös, 10(3), 170–177.
Fine, A. H. (Ed.). Handbook on animal-assisted therapy: Theoretical foundations and guidelines for practice. Elsevier.
Batrićević, A. (2010). Borbe pasa kao teži oblik krivičnog dela ubijanja i zlostavljanja životinja. Zbornik Instituta za kriminološka i sociološka istraživanja, 29(1–2), 211–227.
Batrićević, A. (2011a). Hordašenje kao socijalnopatološka pojava: Fenomenologija, etiologija i državna reakcija. Socijalna misao, 18(4), 141–163.
Batrićević, A. (2011b). Zlostavljanje životinja: Fenomenologija, etiologija i državna reakcija. Revija za kriminologiju i krivično pravo, 49(1), 143–164.
Batrićević, A. (2011c). Deca i zlostavljanje životinja: Kriminološki, viktimološki i krivičnopravni aspekti. Temida, 14(3), 57–77.
Batrićević, A., & Stanković, V. (2015). Maloletnici kao učinioci porodičnog nasilja nad roditeljima: Zastupljenost, karakteristike i državna reakcija. In I. Stevanović (Ed.), Maloletnici kao učinioci i žrtve krivičnih dela i prekršaja. Institut za kriminološka i sociološka istraživanja.
Beirne, P. (2004). From animal abuse to interhuman violence? A critical review of the progression thesis. Society & Animals, 12(1), 39–65.
Bulliet, R. W. (2005). Hunters, herders, and hamburgers: The past and future of human-animal relationships. Columbia University Press.
Chou, Y. (2012). The changing social meanings of pets and their alternative futures. Journal of Futures Studies, 17(2), 1–14.
Cole, M. L. (2009). Literature review and manual: Animal-assisted therapy.
American Psychiatric Association. (1994). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (4th ed.).
Council of Europe. (1987, November 13). European convention for the protection of pet animals (European Treaty Series No. 125).
Fajnberg, Dž. (1987). Prava životinja i nerođenih pokolenja (J. Babić, Trans.). Gledišta: Časopis Beogradskog univerziteta, 28(7–8), 25–38.
Fleury, A. (2007). An overview of animal hoarding. Praxis, 7(1), 58–64.
Ignjatović, T. (2007). Između ćutanja i skloništa za žrtve nasilja: Odgovornost institucija. In I. Slavković & T. Ignjatović (Eds.), Nasilje u porodici – čija je odgovornost? Priručnik za organizovanje konferencija slučaja za zaštitu od nasilja u porodici sa primerima dobre prakse. Autonomni ženski centar.
Serpell, J. (1998). Domestication. In M. Bekoff (Ed.), Encyclopedia of animal rights and animal welfare. Greenwood Press.
Jovašević, D. (2006). Leksikon krivičnog prava. Službeni glasnik.
Jovašević, D. (2006). Krivično pravo: Opšti deo. Nomos.
Jovašević, D., & Đurđić, V. (2006). Krivično pravo: Posebni deo. Nomos.
Kostić, M. (2010). Viktimitet starih ljudi. Pravni fakultet Univerziteta u Nišu, Centar za publikacije.
Kruger, K. A., & Serpell, J. (2006). Animal-assisted interventions in mental health: Definitions and theoretical foundations.
Menache, S. (1998). Dogs and human beings: A story of friendship. Society & Animals, 6(1), 67–86.
Nikolić-Ristanović, V. (2013). Praćenje primene zakonskih rešenja o nasilju u porodici u Srbiji: Nalazi pilot istraživanja. UN Women.
O’Haire, M. (2010). Companion animals and human health: Benefits, challenges, and the road ahead. Journal of Veterinary Behavior, 5(5), 226–234.
Ortiz, F. (2010). Making the dogman heel: Recommendations for improving the effectiveness of dogfighting laws. Stanford Journal of Animal Law and Policy, 3(1), 1–75.
Paunović, M. (2004a). Prava životinja: Savremeni međunarodni standard. Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu i Đuro Salaj AD.
Paunović, M. (2004b). Uporednopravni pregled zaštite prava i dobrobiti životinja. Strani pravni život, (1), 27–61.
Paunović, M. (2005). Životinjska prava: Prilog proširenoj teoriji ljudskih prava. Strani pravni život, (3), 128–138.
Plemons, A. (2008). Commodifying Fido: Pets as status symbols (Master’s thesis, Texas A&M University).
Radulović, D. (2005). Osobenosti i posledice psihopatskog nasilja u porodici. Temida, 8(1), 11–20.
Russell, N. (2012). Social zooarchaeology. Cambridge University Press.
Savishinsky, J. (1985). Pets and family relationships among nursing home residents. In M. B. Sussman (Ed.), Pets and the family. Haworth.
Serpell, J. (1996). In the company of animals: A study of human-animal relationships. Cambridge University Press.
Serpell, J. Companion animals and pets. In M. Bekoff (Ed.), Encyclopedia of animal rights and animal welfare. Greenwood Press.
Staats, S., Wallace, H., & Anderson, T. (2008). Reasons for companion animal guardianship (pet ownership) from two populations. Society & Animals, 16(3), 279–291.
Stojanović, Z. (2006). Komentar Krivičnog zakonika. Službeni glasnik.
Striwing, H. (2002). Animal law and animal rights on the move in Sweden. Animal Law Review, 8, 93–106.
Tipper, B. (2011). Pets and personal life. In V. May (Ed.), Sociology of personal life. Palgrave.
Visković, N. (2009). Kulturna zoologija: Što je životinja čovjeku i što je čovjek životinji. Naklada Jesenski i Turk.
Walsh, F. (2009). Human-animal bonds II: The role of pets in family systems and family therapy. Family Process, 48(4), 481–499.
Zaštitnik građana. (2011). Poseban izveštaj o situaciji porodičnog nasilja nad ženama u Srbiji. Kancelarija zaštitnika građana.
Živaljević, I. (2013). Životinje između prirode i kulture: Priča o arheozoologiji. Etnoantropološki problemi, 8(4), 1137–1163.
Federal Republic of Germany. (1972). Tierschutzgesetz. Bundesgesetzblatt, 7833-3, 1277.
Texas Legislature. Texas Penal Code § 42.092: Cruelty to non-livestock animals.
Republic of Serbia. (2009). Zakon o dobrobiti životinja. Službeni glasnik Republike Srbije, 41/2009.
Republic of Serbia. (2010). Zakon o divljači i lovstvu. Službeni glasnik Republike Srbije, 18/2010.
Republic of Serbia. (2005–2012). Zakon o veterinarstvu. Službeni glasnik Republike Srbije, 91/2005, 30/2010, 93/2012.
Republic of Serbia. (2010). Zakon o potvrđivanju Evropske konvencije o zaštiti kućnih ljubimaca. Službeni glasnik Republike Srbije – Međunarodni ugovori, 1/2010.
Republic of Serbia. (2005–2014). Krivični zakonik. Službeni glasnik Republike Srbije, 85/2005, 88/2005, 107/2005, 72/2009, 111/2009, 121/2012, 104/2013, 108/2014.
Republic of Serbia. (2008). Nacionalna strategija za prevenciju i zaštitu dece od nasilja. Službeni glasnik Republike Srbije, 122/2008.
Republic of Serbia. (2011). Nacionalna strategija za sprečavanje i suzbijanje nasilja nad ženama u porodici i u partnerskim odnosima. Službeni glasnik Republike Srbije, 27/2011.
Republic of Serbia. (2005–2015). Porodični zakon. Službeni glasnik Republike Srbije, 18/2005, 72/2011, 6/2015.
##submission.downloads##
Objavljeno
Kako citirati
Broj časopisa
Sekcija
Licenca
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo 4.0 Internacionalna licenca.
Autori zadržavaju autorska prava nad objavljenim radovima i daju izdavaču neeskluzivno pravo da objavi članak, da bude naveden kao njegov prvi izdavač u slučaju ponovne upotrebe i da ga distribuira u svim oblicima i medijima. Članci će biti distribuirani pod licencom Creative Commons Attribution International (CC BY 4.0), osim ako nije drugačije naznačeno.
